Home > Arbowet > Bouw veilig vanaf h et ontwerp

Bouw veilig vanaf h et ontwerp

24-03-2017

bouwplaats_406114573

Sinds 1 januari van dit jaar is het Arbeidsomstandighedenbesluit binnen de bouwsector verscherpt. Zo komt de verantwoordelijkheid voor veiligheid nog sterker te liggen bij de opdrachtgever. 

Alleen al in het eerste halfjaar van 2016 vielen er in de bouw 56% meer doden dan in het jaar ervoor. Het aantal arbeidsongevallen steeg met 14%.

Uit een groot onderzoek van het ministerie van SZW bleek dat de huidige bouwprocesbepalingen te veel ruimte laten voor interpretatie. Dat leidde tot negen verbeterpunten die de basis vormden voor de aanpassing van het Arbeidsomstandighedenbesluit.

Wie is er juridisch aansprakelijk bij ongevallen?

Wie is er bij arbeidsongevallen juridisch aansprakelijk? “Tot nu toe was dat altijd ingewikkeld”, zegt Edgar Hougee, veiligheidskundige bij totaalleverancier Wiltec PBM en Veiligheid. “Want niet alleen is er de opdrachtgever, bijvoorbeeld een woningbouwcorporatie, maar ook heb je te maken met een aannemer, onderaannemers en zzp’ers. De verantwoordelijkheid ligt nu voortaan heel duidelijk in de keten, waarbij de opdrachtgever in de basis aansprakelijk is.”

“Opdrachtgevers spelen bij veilig werken een grote rol”, zegt Hougee. “Zij kunnen immers van begin tot einde van een opdracht invloed uitoefenen. Daardoor kunnen ze nadenken over een preventieve aanpak, waarbij arbeidsveiligheidsrisico’s kunnen worden weggenomen. Met deze aanscherping worden problemen bij de bron aangepakt – in de ontwerpfase – in plaats van achteraan de keten, waarbij zij die het werk uitvoeren staan blootgesteld aan arbeidsrisico’s.”

Belangrijke beslissing bij aanbesteding: de architect

Tot nu toe lagen de prioriteiten in die ontwerpfase vaak anders. “Bij aanbestedingen kijken opdrachtgevers vaak naar de prijs”, stelt Hougee. “Veiligheid heeft binnen de bouw vaak een ondergeschikte rol ten opzichte van snelheid.” Een andere belangrijke beslissing bij de aanbesteding, is de keuze voor de architect. “Die architect is vooral geïnteresseerd in esthetiek en duurzaamheid. We maken vaak mee dat het thema ‘veiligheid’ niet hoog op de agenda staat, niet bij het bouwproces en ook niet bij het toekomstig onderhoud.” Hougee hoopt dan ook dat de aanscherping van het Arbobesluit ervoor zorgt dat veiligheid in de opdracht wordt meegenomen. “Nu de opdrachtgever heel duidelijk verantwoordelijk is, hoop ik dat hij in de basis, naast een revolutionair ontwerp, vooral beschikt over een veilig ontwerp. Dan dwing je ook de architecten om na te denken”.

Twee veiligheidscoördinatoren bij ieder bouwproject

De aanscherping van het Arbobesluit kent volgens Hougee meer positieve kanten. Bij ieder bouwproject zijn voortaan twee veiligheidscoördinatoren betrokken: de ontwerpcoördinator en de coördinator bij de uitvoering. De ontwerpcoördinator speelt vooral een rol in de eerste fase. “Die schuift aan bij de opdrachtgever, architect en aannemer”, aldus Hougee. “Tot nu toe ging het bij die gesprekken vaak vooral over efficiëntie. Maar zo’n ontwerpcoördinator zet natuurlijk zijn eigen punten op de agenda. Hoe kunnen we veilig werken volgens de arbeidshygiënische strategie? Kunnen we bijvoorbeeld gebruik maken van geprefabriceerde, voorgemetselde wanden, zodat er minder lang op hoogte hoeft te worden gewerkt? En zo nee, zijn er nog andere maatregelen te nemen en welke valbeveiliging is het meest geschikt?”

Vervolgens gaat het bouwproject starten en komt de andere coördinator in beeld: de uitvoerend coördinator. Volgens Hougee kijkt die naar veiligheid met een brede blik: “Het is mogelijk dat jij als metselaar opeens iemand naast je hebt staan die staat te lassen. Een lasser heeft te maken met heel andere risico’s dan jij als metselaar. Daar ligt een taak voor de uitvoerend coördinator, om op voorhand de risico’s van alle werkzaamheden naast elkaar te leggen. Hij stelt een overkoepelend plan op voor veiligheid en gezondheid, het zogeheten V&G-plan. Hij gaat op zoek naar de knelpunten, en zorgt in samenspraak met de betrokken partijen voor een arbeidsveilige oplossing.”

Campagne ‘Samen maken we werkend Nederland veilig’

Maar hoe gaat bouwend Nederland de veranderingen invullen? “Wiltec wil bedrijven ondersteunen bij het implementeren van het V&G-plan”, zegt Hougee. “Dit jaar hebben wij onszelf de missie gesteld om de arbeidsongevallen terug te brengen tot nul. Maar daar hebben we partners uit de bouw voor nodig. Tijdens de Bouwbeurs begin februari dit jaar hebben we diverse partijen uit Bouwend Nederland gesproken. Toen hebben we geconstateerd dat ‘Veilig denken en werken’ in de Bouwbranche nog in de kinderschoenen staat ten opzichte van ‘Veilig denken en werken’ in de industrie. In onze campagne ‘Samen maken we werkend Nederland veilig’ willen we partijen aan elkaar verbinden en gaan voor process safety. Van ontwerp tot uitvoering.”

Edgar Hougee | veiligheidskundige bij Wiltec, www.wiltec.nl.

image_pdf

Deel dit bericht via: