Home > Duurzame inzetbaarheid > Wat is individueel veiligheidsassessment waard?

Wat is individueel veiligheidsassessment waard?

19-06-2017

mensen_499826266_150x50

Het lijkt alsof de Arbo- en HSE-wereld gedomineerd wordt door leveranciers van spullen, techniek en systemen. En daarnaast door aanbieders van cursussen, trainingen en advies.

Daarbij is ten onrechte vaak het uitgangspunt dat alle mensen gelijk zijn en in gelijke situaties gelijk zullen reageren. Maar de individuele verschillen zijn juist groot.

Weten, mogen en kunnen betekent nog niet doen

Bij de selectie van een nieuwe medewerker voor een veiligheidskritische functie kijkt men vaak uitsluitend of de sollicitant in kwestie beschikt over de benodigde vakinhoudelijke kennis en ervaring. Maar weten, mogen en kunnen betekent nog niet doen. Sommige mensen hebben wel de kennis, maar gebruiken die niet. Anderen laten zich door hun collega’s, het management of de klant verleiden om soepel om te gaan met de regels.

Verschillen en bijbehorende risico’s in kaart brengen

Mensen verschillen in de mate waarin ze dit alles doen. Juist door in de selectie een individueel veiligheidsassessment op te nemen, kunnen we die verschillen en de daarbij behorende risico’s in kaart brengen. In een dergelijk individueel assessment staan drie vragen centraal: (1) kunnen ze het, (2) willen ze het, en (3) blijven ze het doen, ook wanneer er sprake is van stress of calamiteiten?

1. Kunnen ze het?
Of iemand geschikt is voor een veiligheidskritische functie hangt dus niet alleen af van de vraag of de sollicitant de benodigde kennis heeft, het gaat ook om vaardigheden en eigenschappen. Deze vaardigheden verschillen per mens en zijn te meten, op een betrouwbare en valide manier. Hetzelfde geldt voor eigenschappen die van invloed zijn op veilig werkgedrag, zoals intelligentie. Opleiding zegt iets over intelligentie, maar lang niet alles. Daarnaast zijn bepaalde persoonlijkheidseigenschappen van belang, zoals systematisch, gestructureerd en consciëntieus kunnen werken of gericht zijn op contact met anderen.

2. Willen ze het?
Mensen verschillen dus in de mate waarin ze in staat zijn om een veiligheidskritische functie te vervullen. Ze verschillen bovendien in de mate waarin ze daartoe gemotiveerd zijn. Ze hebben verschillende drijfveren. Sommige drijfveren, behoeftes en motieven passen beter bij een veiligheidskritische functie dan andere, en mensen verschillen in de mate waarin zij die behoeftes, drijfveren en motieven hebben. Ook die verschillen zijn weer uitstekend in kaart te brengen.

3. Blijven ze het doen?
Wanneer eenmaal vaststaat dat iemand het kan en over de juiste motieven en drijfveren beschikt, komt de volgende vraag. Wat gebeurt er wanneer de druk heel hoog is, wanneer escalatie dreigt, of wanneer er sprake is van een calamiteit? Blijft de betreffende persoon dan ook nog veilig gedrag vertonen? De een kan nu eenmaal beter tegen stress dan de ander. Daarnaast verschillen mensen in de tijd die ze nodig hebben om te herstellen, om weer rustig te worden na een (bijna)ongeluk of calamiteit.

Van online vragenlijst tot uitgebreid assessment

Een individueel veiligheidsassessment brengt de verschillen tussen mensen in beeld. Ze zijn er in vele soorten en maten, van een eenvoudige online vragenlijst om iemands ‘veiligheidsattitude’ en ‘veiligheidsfactor’ vast te stellen, tot een uitgebreider assessment voor bijvoorbeeld leidinggevenden. Een individueel veiligheidsassessment kan de vraag beantwoorden of bepaald gedrag te veranderen is. Een online assessment kost uiteraard minder dan een uitgebreid assessment met diverse tests, vragenlijsten, een interview en simulaties in de vorm van bijvoorbeeld rollenspelen. Maar die kosten staan in geen enkele verhouding tot de schade die voortvloeit uit een ongeval.

 

> Dit is een korte samenvatting van het artikel ‘Weten, mogen en doen’ van Frank van Luijk en Tamara Wolsak. Lees het volledige artikel in Vakblad Arbo.

> Frank van Luijk en Tamara Wolsak zijn sprekers op het congres Grip op gedrag. Binnenkort meer over dit congres.

> TIP: Aan de slag met gedrag op de tweedaagse opleiding ‘Awareness, bewust veilig gedrag’.

image_pdf

Deel dit bericht via:


  • YouTube

Reageer

Uw emailadres wordt niet gepubliceerd, velden met een * zijn verplicht.

*

Neem onderstaande anti-spam code over: