Home > Gevaarlijke stoffen > Kunstgras: zoveel kwaad kan rubbergranulaat

Kunstgras: zoveel kwaad kan rubbergranulaat

15-02-2017

bal op stip_137171189

Kunstgras veilig? Onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam wijst uit dat er stoffen in rubbergranulaat vrijkomen die mogelijk gezondheidseffecten bij mensen kunnen veroorzaken.

De VU deed proeven waarbij zebravisjes en zebravisembryo’s zijn blootgesteld aan water waarin rubberkorrels hebben gelegen. De onderzoekers presenteerden de resultaten op 15 februari in het tv-programma Zembla.

In tegenspraak met RIVM-onderzoek

Wat blijkt? De embryo’s gaan dood en de visjes vertonen gedragsverandering. Volgens onderzoeksleider en hoogleraar Milieuchemie en Toxicologie Jacob de Boer staan de resultaten van het onderzoek haaks op de uitkomsten van het RIVM. Dat concludeerde eind vorig jaar dat sporten op rubbergranulaat veilig is. De Boer: “In het RIVM-rapport staat dat de stoffen zitten opgesloten in het granulaat. Dat is in tegenspraak met de uitkomsten van ons onderzoek. Er komen stoffen vrij, en dat is belangrijk. Dus als je zegt: die PAK’s komen er toch niet uit, dan sla je een heleboel over.”

Embryo’s binnen 5 dagen dood

Na de eerste uitzending van Zembla in oktober vorig jaar start de afdeling Milieu en Gezondheid van de VU, net als het RIVM, een onderzoek naar de mogelijke gezondheidsrisico’s van rubbergranulaat in kunstgras voor de mens. De onderzoekers van de VU bemonsterden acht voetbalvelden. Vervolgens lieten ze de rubberkorrels zeven dagen uitlogen in water. Aan dat water stelden ze 24 uur lang zebravisjes en 40 van hun bevruchte eitjes (embryo’s) bloot. Alle 40 embryo’s gingen binnen vijf dagen dood. De Boer: “Als de visseneitjes helemaal niet tot ontwikkeling komen, heb je duidelijk het gevoel dat er iets aan de hand is.”

Visjes vertonen hyperactief gedrag

Het onderzoek wijst daarnaast uit dat aan het water met rubberkorrels blootgestelde zebravisjes hyperactief gedrag vertoonden. De visjes in de controlegroep, die in gewoon water zwemmen, vertoonden dat gedrag niet. “Als een stof je hersenen aantast is dit zorgelijk, want dit kan ook bij mensen gebeuren en epilepsie, ADHD of autisme veroorzaken”, zegt VU-toxicoloog Jessica Legradi. Zij maakt deel uit van het VU-onderzoeksteam. “Zebravisjes worden ook gebruikt voor het testen van aandoeningen als autisme en ADHD. En bij kankeronderzoek. Omdat kanker in zebravisjes zich net zo ontwikkelt als in mensen.”

Welke profclubs spelen op kunstgras?

Twintig profclubs in Nederland beschikken over een kunstgras veld. In de eredivisie zijn dat zes clubs: PEC Zwolle, SC Cambuur, ADO Den Haag, Roda JC, Heracles Almelo en Excelsior. In de Jupiler League speelt maar liefst 82% van de clubs op kunstgras; alleen NAC, Go Ahead Eagles en Fortuna Sittard spelen op velden met echt gras. Daarnaast werkt Jong Ajax op de Toekomst haar wedstrijden ook op natuurgras af. Jong PSV wisselt haar thuiswedstrijden af op verschillende locaties, waaronder het kunstgrasveld van FC Eindhoven.
(Bron: metronieuws.nl)

Indicator gezondheidseffecten bij mensen

Naar aanleiding van de uitkomsten van het VU-onderzoek raadt hoogleraar De Boer sporten op kunstgrasvelden met rubbergranulaat af. Volgens De Boer zijn de resultaten van de zebravis-studie een belangrijke indicator voor mogelijke gezondheidseffecten bij mensen. Maar meer onderzoek is nodig. Want nog niet vaststaat welke stof of combinatie van stoffen uit het rubbergranulaat debet is/zijn aan de heftige effecten bij de zebravisjes. Rubbergranulaat bevat nog andere stoffen dan de kankerverwekkende PAK’s. “Organische stoffen, geen metalen. Met een mogelijk toxisch effect. Dat moeten we in kaart brengen.” Ook Legradi zegt dat er meer onderzoek nodig is om vast te stellen of de stoffen in het rubbergranulaat gezondheidseffecten bij mensen veroorzaken. “Dat kunnen we nu nog niet concluderen, maar de uitkomsten zijn verontrustend.”

Wat is de reactie van het RIVM?

RIVM-directeur Els van Schie zegt in Zembla geen reden te zien om naar aanleiding van het VU-onderzoek terug te komen op de conclusie van het RIVM dat ‘sporten op rubbergranulaat veilig is’. Zij ziet “geen aanknopingspunten” voor een “vertaling naar de gezondheid van de mens”. Van Schie meent dat er geen conclusies te verbinden zijn aan de zebravis-studie van de VU.

Bronnen: zembla.vara.nl, nos.nl

 

TIPS:
> Kijk voor meer informatie over het VU-onderzoek terug naar de uitzending van Zembla ‘Gevaarlijk spel – Het vervolg’ van woensdag 15 februari.
> Veel meer over gevaarlijke stoffen leest u in het Handboek Arbeid en gezondheid.
> Leer bij over gevaarlijke stoffen in de industrie op de Masterclass BRZO/ARIE op 27 maart 2017.

image_pdf

Deel dit bericht via:


  • YouTube

2 comments

  1. Frans Jongeneelen

    Zie kritiek op VU-onderzoek rubberkorrels in NRC van 17 febr. Collega-toxicologen spreken over stemmingmakerij.

    https://www.nrc.nl/nieuws/2017/02/16/zijn-kunstgraskorrels-toch-gevaarlijker-dan-rivm-zegt-6729458-a1546373

  2. Waar rook is is vuur….. We doen het anders: we voorzien alle werkvloeren – ook kantoren – in het bedrijfsleven van rubbergranulaatkorrels……….. hoe zal er dan gereageerd en onderzocht gaan worden?