Home > RI&E > Machineveiligheid zonder malaise

Machineveiligheid zonder malaise

11-01-2016

machineveiligheid_343488836

In de dagelijkse praktijk is productie draaien vaak een sterkere drijfveer dan zorg voor persoonlijke veiligheid. Dat maakt het verleidelijk om veiligheidsmaatregelen te omzeilen. Toch kan het: optimale machineveiligheid zonder hoge investeringen en hinderlijke maatregelen.

De ‘man op de vloer’ beschouwt maatregelen om machines veilig te maken vaak als nodeloos uitgebreid en ingewikkeld. Of als een sta-in-de-weg voor de vereiste output. En dat maakt dat het heel verleidelijk wordt om aangebrachte veiligheidsmaatregelen te omzeilen.

Onderliggende partij

Veiligheid en productiviteit conflicteren en een van de twee moet inleveren. Omdat mensen van hun werk afhankelijk zijn (inkomen), en hun output in sterke mate bepaalt of zij dit werk mogen blijven doen, is het niet verrassend dat veiligheid bij zulke afwegingen de onderliggende partij is. Veiligheidsmaatregelen zijn bovendien vaak achteraf bedacht. De machine is klaar en dan komen de engineers nog even wat veiligheid toevoegen, zoals afschermingen en noodstops. Het management zoekt de oplossing vaak in meer ‘control’: stringentere procedures, meer bewakingssensoren of ingebouwde ‘intelligentie’. Met die maatregelen neemt de hinder die de operator ondervindt alleen maar toe. De inventieve werknemer vindt dan andere wegen (die vaak ten koste gaan van zijn eigen veiligheid) om de last die hij ervaart te minimaliseren.

Productieve machineveiligheid

Wat nodig is, is een manier om machineveiligheid en productiviteit in elkaars verlengde te brengen. De kernbegrippen daarbij zijn werkbaarheid van de oplossing en de mate van investering die nodig is voor toevoeging van waarde en borging van veiligheid voor de mens. Valt veiligheid op die manier te integreren, dan zullen management én operators dat met gejuich ontvangen. Om deze ‘productieve machineveiligheid’ te bereiken moet de aanpak twee elementen bevatten: een risicobeoordeling en een analyse van de interactie van de mens met het productieproces.

Menselijke interacties

Letsel in een industriële context ontstaat vrijwel altijd door contact met energie. Veiligheid, als in voorkomen van letsel, bereiken we dan door óf de energie weg te nemen (principe 1), óf contact met die energie uit te sluiten (principe 2). Technische veiligheidsmaatregelen zijn gebaseerd op een van deze twee principes. Uit de RI&E komt naar voren welke risico’s aan een machine kleven en welke maatregelen nodig zijn om die tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen. Louter machinebeveiligingen toevoegen als noodstops en hekwerken is niet de beste weg naar effectieve machineveiligheid. Door bij veiligheidsmaatregelen maximaal rekening te houden met noodzakelijke menselijke interacties kunnen we de tegenstellingen minimaliseren tussen het belang van veiligheid en dat van productie-efficiëntie.

 

> Interesse? Lees het hele artikel ‘Twee geloven op één kussen?’ van Henk van Ekelenburg in Vakblad Arbo 12-2015.
> Henk van Ekelenburg is ook auteur van de recente uitgave Productieve Machineveiligheid.

image_pdf

Deel dit bericht via:


    11 comments