Home > Risicomanagement > Meer brandveiligheid door scenariodenken

Meer brandveiligheid door scenariodenken

05-12-2016

brandalarm_312378764

De afgelopen jaren zijn er herhaaldelijk slachtoffers gevallen bij branden in woon- en zorggebouwen. Zulke incidenten zijn een wake-up call voor de brandveiligheidssector.

Gezamenlijke actie van gebouweigenaren en de overheid is dringend geboden om het brandveiligheidsniveau van de bestaande gebouwenvoorraad op peil te brengen en te houden. De kern van het probleem is dat de basis van het brandveiligheidsregime in Nederland nog te veel is gebaseerd op regelgericht denken. Maar alleen aan de regeltjes voldoen maakt een gebouw niet brandveilig.

Brandveiligheid bewaken in gebruiksfase

In het planstadium en vergunningtraject voor nieuwbouw kunnen de eisen niet streng genoeg zijn en zijn de intenties meer dan goed. Van de gebouwenvoorraad in Nederland is 90 procent echter bestaande bouw. Daar weet in de gebruiksfase na enige tijd bijna niemand meer welk doel de gerealiseerde brandveiligheidsvoorzieningen dienen en is de verantwoordelijkheid voor brandveiligheid veel diffuser. Wie is verantwoordelijk voor het brandveilige gebruik van het bouwwerk? De eigenaar? De beheerder? De gebruiker? Wie neemt het initiatief voor de periodieke controle om na te gaan of het brandveiligheidsniveau nog aansluit op de gebruikerspopulatie en de wijze van gebruik? En wie houdt in de gebruiksfase toezicht op naleving van de wettelijke voorschriften?

Solide basis brandveiligheid ontbreekt

De overheid wil minder regelgeving en legt meer verantwoordelijkheid neer bij marktpartijen. Ook in relatie tot brandveiligheid spreekt men over deregulering en zelf-audit door bedrijven en instellingen. In de praktijk blijkt dat de markt daar nog niet klaar voor is, omdat een solide basis voor brandveiligheid vaak ontbreekt. Slechts drie procent van de bestaande gebouwen voldoet aan de minimale eisen van het Bouwbesluit, blijkt uit onderzoek. Tijdens dit onderzoek kwamen veel tekortkomingen aan het licht. De geconstateerde gebreken zijn terug te voeren op een gebrek aan kennis en risicobewustzijn bij gebouwbeheerders en -gebruikers. En op onduidelijkheid over wie nu precies verantwoordelijk is voor het bewaken van het brandveiligheidsniveau in de gebruiksfase.

Alleen aan de regeltjes voldoen maakt een gebouw niet brandveilig

Gebouwbeheerder, denk in scenario’s

Waar gaat het mis? Primair bij het gebrekkige vermogen van verantwoordelijke gebouwbeheerders om te denken in scenario’s. Het brandveiligheidsbeleid is traditioneel sterk regelgericht. Voor een bepaalde gebouwfunctie schrijft het Bouwbesluit risico-reducerende maatregelen voor en die vinkt men simpel af op een lijstje. Ook veel preventieadviseurs in de brandweersector zijn primair gericht op bouwkundige en installatietechnische oplossingen. Om de brandveiligheid in een gebouw echt een solide basis te geven, is het nodig veel meer aandacht te besteden aan de ‘organisatie’ van de BIO-matrix (BIO=Bouwkundig-Installatietechnisch-Organisatorisch). Want voldoen aan minimumregels is niet voldoende als gebouwgebruikers niet weten hoe ze in een noodsituatie moeten handelen.

Hoe keren we het tij?

Om te beginnen moet de brandweer gebouwen en gebruiksfuncties met een onder-de-maat brandveiligheidsniveau beter opsporen met behulp van Big Data, de koppeling van gegevensbestanden van overheden. Vervolgens moet een nieuwe generatie adviseurs die denkt en werkt vanuit reële risico’s en scenario’s gebouwbeheerders er actief toe brengen hun verantwoordelijkheid te nemen. Verder is bij herhaaldelijke constatering van gebrekkige brandveiligheid strenger handhavend optreden nodig. En ondernemers en gebouwbeheerders moeten hun gedrag veranderen: een aantrekkelijke inrichting, heel fijn, maar ook brandveiligheid voor hun gasten. Daar zit de crux van de problematiek: brandveiligheid is nog niet verweven in de haarvaten van de bedrijfsvoering en in het beleid. Terwijl de wet die verantwoordelijkheid daar wel heel nadrukkelijk neerlegt.

 

> Veiligheid en gezondheid op de werkvloer bevorderen en gedrag verbeteren? U leest er alles over in de nieuwe, gratis whitepaper. Download hier de GRATIS whitepaper Grip op gedrag.

> Dit is een korte samenvatting van het artikel ‘Denk in scenario’s’ van Hans van Waes en Johan Jansen. Lees het volledige artikel met praktijkvoorbeelden in Vakblad Arbo 12-2016.

image_pdf

Deel dit bericht via: