Home > Duurzame inzetbaarheid > Positieve gezondheid: wat kun je wél?

Positieve gezondheid: wat kun je wél?

29-03-2016

veerkracht_209633524

Bij het nieuwe begrip ‘positieve gezondheid’ ligt het accent op gezondheid als dynamisch begrip. Centraal hierbij staat het vermogen om een veerkrachtig antwoord te formuleren en eigen regie te voeren.

Het concept ‘positieve gezondheid’ ligt aan de basis van diverse initiatieven en programma’s in Nederland, maar ook daarbuiten.
De oude definitie van gezondheid van de WHO stamde uit 1948 en voldeed om diverse redenen niet meer. Vanuit verschillende visies op gezondheid en ziekte zijn daarom initiatieven genomen voor een beter passende begripsomschrijving. Het meest recente en meest omvattende initiatief van Huber e.a. heeft geleid tot een hedendaagse formulering, samengevat onder de term ‘positieve gezondheid’. De nieuwe definitie omschrijft gezondheid niet meer als een toestand, maar als “het vermogen om zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven” (Huber et al 2011).

Veerkrachtige respons

Het vermogen tot aanpassing (ability to adapt) vraagt een actieve houding van de persoon (burger, werknemer, patiënt) zelf en een andere houding van de betrokken professionals (adviseur, zorg-verlener), de omgeving (het werk en de maatschappij) en het sociale netwerk van de betrokkene. Het gaat daarbij veel meer om het kunnen hanteren van een situatie (uitdaging of challenge) en daar een weerbare, veerkrachtige respons op geven. Uiteindelijk is gezondheid binnen de nieuwe beschrijving niet een hoger doel op zich, maar veel meer ieders persoonlijke repertoire aan mogelijkheden om ‘zijn ding te doen’.

Zes pijlers

Positieve gezondheid is de verwoording van een brede gezondheidsbeleving vanuit de persoon zelf. Uit Hubers onderzoek komen zes pijlers voor positieve gezondheid naar voren: lichaamsfunctie, mentaal welbevinden, dagelijks functioneren, sociaal-maatschappelijk participeren, spirituele/existentiële dimensie en kwaliteit van leven. Daarmee is positieve gezondheid ook een benadering vanuit het perspectief van degene om wie het per slot van rekening gaat: de persoon die ieder mens nu eenmaal is. Het begrip richt zich niet zozeer op wat professionals onder gezondheid verstaan of op de – normatieve – mening van gezaghebbende instanties.

Veerkracht

Mensen (werknemers, patiënten, professionals, burgers) voelen zich doorgaans meer aangesproken door de nieuwe omschrijving van gezondheid dan bij een benadering vanuit het traditionele model van ziekte en zorg. Dat wil zeggen: aangesproken in hun veerkracht en in de mogelijkheden die ze wél hebben. Dit is op verschillende niveaus te vertalen naar vernieuwende manieren om de eigen regie van mensen te versterken (individueel, groepsgewijs, op organisatieniveau). Bijvoorbeeld door middel van de gezondheidsdialoog en motiverende gespreksvoering.

 

> Het volledige artikel ‘Positieve gezondheid’ van Kees van der Ploeg kunt u lezen in Vakblad Arbo 1/2-2016.

image_pdf

Deel dit bericht via:


    2 comments