Home > Arbowet > Regels hoeven niet lastig te zijn

Regels hoeven niet lastig te zijn

30-04-2014

Het werk van een preventiemedewerker begint met het stellen van vragen. Want pas als je weet waar de organisatie staat en waar deze met het veiligheidsbeleid naar toe wil, kun je veranderen, investeren en motiveren.

Dat stelt arbodeskundige Josje Salentijn, oprichter van Salentijn Consult Arbo-training & advies. Hoewel ze lang geleden 15 jaar inspecteur van de Arbeidsinspectie was, vindt Salentijn niet dat wetten en regels het belangrijkste zijn als het gaat om veilig en gezond werken. “Het gaat om de waarden die je hebt als bedrijf. “Als je zegt: ‘Wij willen dat mensen zich hier gezond en veilig kunnen bevinden en werken’, dan doe je al een hele uitspraak. Dan zal je je vanzelf afvragen wat daar dan voor nodig is bijvoorbeeld door te investeren in opleidingen van medewerkers en spullen waardoor mensen veilig kunnen werken.”

 

Faciliterende rol

Het realiseren van dergelijke waarden is een zaak van werkgever, werknemers en – indien aanwezig – de medezeggenschap. De preventiemedewerker speelt daarbij een faciliterende rol, zegt Salentijn. “Veel preventiemedewerkers kijken alsof ze het in Keulen horen donderen wanneer je vraagt: ‘Waar staat jouw bedrijf en welke doelen heb je samen met je directie gesteld als het gaat over veilig en gezond werk? Hoe wil je als organisatie werken?’ Dat bedoel ik zeker niet als verwijt, maar als je als organisatie geen antwoord op deze vragen kunt geven, dan zie je preventiemedewerkers ontzettend gefrustreerd raken. Bijvoorbeeld omdat alles goedkoop moet. Veel preventiemedewerkers vragen zich af hoe ze het voor elkaar kunnen krijgen om het plan van aanpak bij de RI&E uitgevoerd te krijgen. Dingen van drie kwartjes kunnen wel, maar als het bijvoorbeeld gaat om een afzuiginstallatie van 25 duizend euro, dan staat die tien jaar later nog steeds op de to do-lijst. De meeste preventiemedewerkers hebben niet geleerd hoe ze het spel kunnen spelen en hoe ze ook aan geld kunnen komen.”

 

Grote stappen

Vooral in organisaties waar het niet vanzelfsprekend is dat het bedrijf tot de excellente werkgevers wil behoren, valt voor preventiemedewerkers grote stappen te maken, stelt Salentijn. “Je moet leren vragen te stellen. Aan de directie: ‘Waar willen wij staan met veilig en gezond werken?’ En stel ook vragen aan de medewerkers. Veel preventiemedewerkers vinden het vervelend om met een opgeheven vingertje tegen hun collega’s te zeggen hoe zij moeten werken. ‘Ik ben toch geen politieagent’, zeggen ze dan. Dat hoeft ook niet. Vraag aan medewerkers: ‘Wat vinden jullie de drie grootste risico’s op jullie werkplek?’ en daarna ‘Wat voor oplossingen of verbeteringen zouden jullie wensen?’ Ga dan vooral samen aan de slag. Dan betrek je mensen erbij.”

Regels worden dan ook niet meer gezien als een knellend keurslijf, maar als iets dat je de vrijheid geeft om zaken voor elkaar te krijgen, vindt Salentijn. “Het gaat om ‘het willen’ in je organisatie om gewoon goed en gezond werk te kunnen hebben. De arbowet geeft minimale voorschriften, en die geven ons vrijheid om door de wei te dartelen en eigen verantwoordelijkheid te nemen. Mensen denken vaak dat een wettelijk voorschrift vol wollige taal staat en minstens vijf A4’tjes lang is. Soms staat er maar een regel die precies weergeeft wat jij nodig hebt. Bijvoorbeeld: ‘Een machine mag niet knellen, pletten of snijden.’ Dan volgt de vraag, hoe we dat dan voor elkaar krijgen. Daar hebben we inmiddels 150 arbocatalogi voor met allerlei oplossingen en checklijsten om machines na te lopen.

 

Sleutelwoorden

De meeste bedrijven en directeur-eigenaren zeggen dat ze het belangrijk vinden dat werknemers gezond en veilig hun werk kunnen doen. Maar naast de bedrijven waar dat ook al volop in de praktijk wordt gebracht, ziet Salentijn ook nog meer reactieve bedrijven. “Als er een bedrijfsongeval gebeurt, is iedereen geschrokken, maar na drie maanden is dat wel weer weggeebd.”

De sleutelwoorden om veiligheidsbeleid op de rails te krijgen zijn voor Salentijn: veranderen, investeren en motiveren. Veranderen, door Arbo net zo zeer onderdeel van de bedrijfsstrategie te maken als goede producten of diensten leveren of geld verdienen. Investeren, door ervoor te zorgen dat de medewerkers dan ook de kennis en de middelen hebben om dat te doen. En motiveren, door in alle gelederen van het bedrijf de vraag te stellen: ‘Wat kan jij bijdragen aan gezond en veilig werken?’

 

image_pdf

Deel dit bericht via: