Home > Risicomanagement > Risicogestuurd werken met fipronil

Risicogestuurd werken met fipronil

21-08-2017

eieren_632325548

Risico is het effect van een onzekere situatie of gebeurtenis op doelstellingen. U wilt iets realiseren of bereiken, en kijkt daarbij kritisch om u heen welke onzekerheden daar een negatief (of positief) effect op hebben.

Maar risicogestuurd werken in de praktijk moet niet gestuurd worden door alle mogelijke risico’s.

Risicogestuurd werken: gestuurd door risico’s?

Risicosturing kun je volgens Martin van Staveren op minimaal twee manieren bekijken. “Waarvan er één tot een hardnekkig misverstand leidt. In deze interpretatie betekent risicosturing: gestuurd worden door de mogelijke risico’s. Dit zou erop neer komen dat een koerswijziging nodig is zodra er een risico opdoemt. Een ruk aan het stuur naar rechts of links, of wellicht hard remmen. Een risico zien we gewoonlijk als een onzekere gebeurtenis of situatie in de nabije of verdere toekomst, met vervelende, ongewenste gevolgen bij optreden.”

> DOWNLOAD GRATIS het artikel Van arbofabels naar risicosturing uit Vakblad Arbo

Het blijft echter de vraag of een risico zich daadwerkelijk manifesteert. “Door op élk risico afwerend te reageren zetten we in de praktijk van alles aan beheersing in gang, of mijden we juist activiteiten. En achteraf blijkt dat helemaal niet nodig. Want gelukkig: lang niet alles wat wij mensen als risico beschouwen, gebeurt (het omgekeerde is trouwens ook het geval). Deze vorm van risicosturing is rigide en absurd en brengt uiteindelijk alles tot stilstand. En dat is nu juist nadrukkelijk niet de bedoeling van risicogestuurd werken”, benadrukt Van Staveren.

Of: sturing van risico’s op basis van doelstellingen?

De risicomanagementexpert belicht ook de andere manier om naar risicosturing te kijken. Hiermee bedoelt hij sturing van de mogelijke risico’s op basis van doelstellingen. “Bij deze benadering past een risicodefinitie zoals die steeds meer in diverse richtlijnen en standaarden voorkomt: risico is het effect van een onzekere situatie of gebeurtenis op doelstellingen. Hierbij zijn doelen in brede zin, dus ook bepaalde resultaten of eisen, het uitgangspunt.”

Bij risicomanagement, en in het bijzonder risicogestuurd werken, is het zaak de zogenoemde relevante risico’s goed in beeld te brengen. Van Staveren: “Je wilt iets realiseren of bereiken. Daarbij kijk je kritisch om je heen welke onzekerheden daar een negatief (of positief) effect op hebben. Dit zijn de relevante risico’s. Vervolgens besluit je om daar al dan niet iets aan te doen. Zo’n besluit is onder andere afhankelijk van je eigen risicobereidheid, en van de mogelijkheden en bijbehorende kosten om zo’n risico te beperken. Bij deze benadering ligt de focus op het sturen van het risico.”

> LEES OOK: 5 tips voor risicogestuurd werken

Van Staveren noemt ook nog een derde optie: helemaal geen risicosturing. “Je kunt hier natuurlijk bewust voor kiezen, met de kans dat je alsnog door het risico wordt gestuurd. Of het overkomt je gewoon. Denk bijvoorbeeld aan twee pluimveehouders en het fipronil-schandaal.”

Twee pluimveehouders en het fipronil-schandaal

eieren_trio_547907902_200x200Kippenboer A krijgt een aantrekkelijk aanbod van de innovatieve bloedluisbestrijder Kippenvrienden. Deze enthousiaste ondernemers beweren met hun nieuwe middel fypro-rein (het zelfbedachte codewoord voor hun bestrijdingsmiddel op basis van fipronil) kippenstallen vier maal zo lang bloedluisvrij te houden.

“Kippenboer A is gezond argwanend. Zij googelt op de naam fypro-rein, belt eens met een toxicoloog en komt zo tot de conclusie dat fyrpo-rein op z’n minst een nogal ongebruikelijk middel is. Kippenboer A heeft de kwaliteit van haar eieren en reputatie hoog in het vaandel staan. Ze slaat dit aantrekkelijke aanbod dan ook vriendelijk en resoluut af. Geen experimenten in de stal.

In risicotermen: Kippenboer A beschouwt dit middel als een onacceptabel risico voor de eierkwaliteit. Gegeven haar doel om die te garanderen, besluit ze af te zien van het nieuwe bestrijdingsmiddel. Vanuit dit doel stuurt ze dus primair op het voedselveiligheidsrisico. Kostenvoordelen door gebruik van het bestrijdingsmiddel laat ze liggen.”

Kippenboer B krijgt precies hetzelfde aantrekkelijke aanbod van de innovatieve bloedluisbestrijders. Kippenboer B is nogal zuinig en ruikt een mogelijkheid om zijn behoorlijk forse bedrijfslasten te reduceren. Alle beetjes helpen, tenslotte.

“Volgens de enthousiaste Kippenvrienden blijven de kippenstallen met hun nieuwe middel fypro-rein vier maal zo lang bloedluisvrij: kassa! Kippenboer B laat het middel dus spuiten. En inderdaad, na 2 maanden, 4 maanden en zelfs na 6 maanden, geen bloedluis te bekennen! Natuurlijk wil kippenboer B ook goede kwaliteit eieren blijven leveren. Anders kost het omzet en dus geld. Maar het komt gewoon niet in hem op dat die aardige Kippenvrienden spuiten met een om voedselveiligheidsreden verboden middel.

ei_kapot_428707849_200x200Als dat aan het licht komt en de media erop duiken, ontstaat een persoonlijk drama: de ruiming van tienduizenden kippen en faillissement van zijn pluimveebedrijf. In drie generaties opgebouwd, in drie weken weggevaagd. Kippenboer B werd gestuurd door een opgetreden risico, in plaats van zelf te sturen. Vanwege een risico dat hij niet als zodanig herkende. En dat hij redelijkerwijs ook niet kon herkennen. Zijn blik was primair op kosten en omzet gericht. Want dáár was het bedrijf groot mee geworden.”

Relevante risico’s tijdig herkennen en iets doen – of niet

Van Staveren laat met het kippenboerenvoorbeeld de grenzen zien van risicogestuurd werken. “Met risicosturing door risicogestuurd werken bedoelen we nadrukkelijk niet dat we bij elk risico dat in beeld komt gelijk aan de beheersingsreflex toegeven. Het is dus niet zo dat al het handelen door risico’s wordt gestuurd. Maar het betekent ook niet dat elk relevant risico altijd bij iedereen tijdig in beeld komt. Denk aan kippenboer B. Wat we wel beogen met risicogestuurd werken is om vanuit heldere doelen de relevante risico’s tijdig in het vizier te krijgen. Om vervolgens, op basis van doel, risicobereidheid en mogelijkheden tot beheersing, bewust te kiezen om al dan niet iets te doen.”

Bron: executivefinance.nl

Dr. Martin van Staveren | staat voor anders omgaan met risico’s. Vanuit risicobureau VSRM adviseert hij allerlei soorten organisaties over realistisch en vernieuwend risicomanagement. Van Staveren is ook kerndocent aan de executive masteropleiding Risicomanagement, Universiteit Twente.

 

> TIP: Martin van Staveren is spreker op het congres ‘Risicomanagement: van onzekere veiligheid naar veilige onzekerheid’.

> GRATIS DOWNLOAD: Aan de slag met risicogestuurd werken? Download de whitepaper met 20 tips.

image_pdf

Deel dit bericht via: