Home > Risicomanagement > ‘Sterkere basis overheidstoezicht nodig’

‘Sterkere basis overheidstoezicht nodig’

02-02-2017

NNR 2017-01-19-035

Een toezichtacademie, gekoppeld aan een gezaghebbend veiligheidsinstituut, moet een sterkere basis leggen onder het onafhankelijk overheidstoezicht op veiligheid in Nederland. Daarvoor pleit Prof. mr. Pieter van Vollenhoven.

Hij deed zijn appèl op donderdag 19 januari tijdens het congres van het Nationaal Netwerk Risicomanagement in Bilthoven. Experts in risicomanagement van overheid en bedrijfsleven spraken daar over de uitdagingen in de risicosamenleving van de 21e eeuw.

Risico’s falende veiligheidscultuur

Professor Van Vollenhoven wees in zijn betoog op de risico’s van een falende veiligheidscultuur. Veel bedrijven sjoemelen met de regels en dat gedrag leidt niet zelden tot gevaarlijke situaties en calamiteiten. Bekende voorbeelden zijn het inferno bij Chemie-Pack en de ernstige veiligheidsgebreken bij de opslagterminal van Odfjell in Rotterdam. Van Vollenhoven signaleert dat gesjoemel met regels en voorschriften in veel gevallen wel bekend is op de werkvloer. De cultuur bij bedrijven is echter zodanig dat de verantwoordelijken voor veiligheid er niet op worden aangesproken. Een voorbeeld daarvan is de dieselgate-affaire bij Volkswagen.

Veel gebreken blijven onopgemerkt

Tegelijk blijven ook bij overheidsinspecties veel gebreken bij risicobedrijven onopgemerkt. Of inspectiediensten zijn te terughoudend in het opleggen van sancties. Vermindering van het overheidstoezicht en meer zelfregulering door de industrie dragen niet bij aan verbetering van de veiligheidscultuur. Volgens Van Vollenhoven bewijst de praktijk telkens weer dat robuust onafhankelijk overheidstoezicht noodzakelijk is om de veiligheid in Nederland te waarborgen.

NNR 2017-01-19-037Risicomanagement en overheidstoezicht

Er zijn twee zaken die hij geregeld zou willen zien: het beter wettelijk verankeren van de beginselen van goed risicomanagement en het versterken van het overheidstoezicht door een stevig onafhankelijk inspectiestelsel. De grondslag voor risicomanagement is nu gefragmenteerd en belegd in te veel verschillende wetten en richtlijnen. Meer eenduidigheid over wat goed risicomanagement is en het beleggen in één wet, bijvoorbeeld de Arbowet, kan het veiligheidsbeleid voor de publieke en private veiligheid in Nederland ten goede komen. Versterking van onafhankelijk toezicht kan volgens Van Vollenhoven worden bereikt door hantering van de uitgangspunten van de Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Leren moet belangrijker zijn dan afrekenen

Voor optimale waarheidsvinding in onderzoek na rampen en crises bleek het noodzakelijk om de rol van het strafrecht te beperken. Daarom is geborgd dat informatie uit onderzoeken van de raad niet voor strafrechtelijke vervolging mag worden gebruikt, met uitzondering van enkele zeer zwaarwegende strafrechtelijke feiten. Door het overheidstoezicht op (industriële) veiligheid op hetzelfde principe te organiseren, zouden bedrijven wellicht geneigd zijn meer openheid te geven over fouten en tekortkomingen. Daardoor zou ‘leren’ belangrijker kunnen worden dan ‘afrekenen’. Van Vollenhoven deed een beroep op Professor Dr. Peter Boorsma, oud-voorzitter van het Nationaal Netwerk Risicomanagement, om met de Stichting Maatschappij en Veiligheid de handen ineen te slaan en de ambities voor risicomanagement en veiligheidstoezicht waar te maken. De twee instanties hebben afgesproken hieraan te gaan werken.

Nationaal Netwerk Risicomanagement

Boorsma en Van Vollenhoven zijn de grondleggers van het Nationaal Netwerk Risicomanagement (NNR). Doel van het netwerk: het delen van kennis en ervaringen tussen professionals van overheid en bedrijfsleven die zich bezighouden met veiligheid en risicobeheersing. Tijdens het congres richtten de deelnemers hun focus op risico’s en gevaren in de samenwerking van de 21ste eeuw. De maatschappij verandert, technologie gaat een steeds grotere rol spelen en zelfdenkende systemen, zelfrijdende auto’s, geautomatiseerde bedrijfsprocessen en het ‘internet of things’ worden de standaard. Die ontwikkelingen, in combinatie met de toenemende wereldwijde verweving van processen en informatienetwerken, stellen veiligheidskundigen en risicomanagers voor nieuwe uitdagingen. Het tackelen van die risico’s in een tijdperk van onzekerheden op het gebied van klimaat en geopolitiek, vraagt om meer flexibiliteit en veerkracht. Van overheden, het bedrijfsleven, burgers en professionals in risicomanagement.

 

> Meer weten over de impact van de toenemende digitalisering op veiligheid? DOWNLOAD de GRATIS whitepaper over robotisering en digitalisering.

> Voor meer informatie over het Nationaal Netwerk Risicomanagement: www.risiconetwerk.nl.

image_pdf

Deel dit bericht via: