Home > RI&E > Uit de brand met realistisch oefenen

Uit de brand met realistisch oefenen

14-09-2017

realistisch_oefenen_637412560

Brandende meterkasten, slachtoffers met akelige verwondingen, rook die onder een deur door cirkelt. Brand-, EHBO- en ontruimingsoefeningen worden steeds realistischer. Wat zijn de voordelen?

Als Eric-Frank Welbergen aankomt in een hotel, kijkt hij eerst waar de nooduitgangen zijn en hoe hij ze vanuit zijn kamer het snelst kan bereiken. “Ja, daar moeten mensen wel eens om lachen, maar wat als er werkelijk brand uitbreekt?

Beste manier voor overdracht kennis en vaardigheden

Als adviseur bij een trainingsinstituut voor preventie, met specialiteit realistisch oefenen, zou Welbergen het liefst nog een stap verder gaan. Dus die gang vol nep-rook en dan de nooduitgang vinden in het donker met gillende brandsirenes. Want voor hem is realistisch oefenen de beste manier om kennis en vaardigheden over te dragen. “Ik heb nooit begrepen waarom er brand-, EHBO- of BHV-trainingen worden gegeven in een zaaltje met een computer en een PowerPoint-presentatie.”

Bij realistisch oefenen ligt nadruk op actie

“Bij realistisch oefenen krijgen mensen te maken met een scenario. Bijvoorbeeld een vrachtwagen die stopt op de weg, terwijl de chauffeur uit zijn raampje hangt met een scheefgetrokken gezicht. “Een groep van tien mensen splitsen we op”, legt Welbergen uit. “Vijf mensen gaan handelend optreden, de vijf anderen kijken toe. Maar dat toekijken is ook actief. Want alle vijf krijgen ze een duidelijke opdracht: ieder let heel gericht op een bepaald verbeterpunt. Vervolgens vertelt de trainer wat er goed ging en wat minder goed. En dan gaan de vijf die toekeken zelf aan de slag.”

Dezelfde adrenaline als bij een echt incident

Dat roept een belangrijke vraag op. Bij zo’n oefening weten de deelnemers dat de brand niet echt is en de slachtoffers niet werkelijk gewond. Is zo’n scenario dan werkelijk realistisch? Welbergen denkt van wel. “Vergeet niet dat de rol van slachtoffers wordt gespeeld door gespecialiseerde acteurs, de zogeheten lotusslachtoffers. Die kunnen zelfs hun ademhaling reguleren en bovendien zijn ze verbazend levensecht gegrimeerd. Voeg daaraan nog het effect toe van een gillende sirene en ik verzeker je: je voelt dezelfde adrenaline als bij een echt incident.”

Stedin
Wat doe je als een collega is gevallen en je vermoedt dat hij zijn nekwervels heeft gebroken? “Veel van onze medewerkers zijn heel collegiaal”, zegt Kirsten Plücker, projectleider opleidingen bij netbeheerder Stedin. “Die zullen dus zo snel mogelijk iemand uit een gevaarlijke situatie willen halen. Maar juist na zo’n val is het heel belangrijk om verdere nekschade te voorkomen en iemand te laten liggen. En o ja: als je de beschikking hebt over een aluminium deken, ligt het voor de hand om die over het slachtoffer heen te leggen. In de zomer is dat inderdaad een goed idee: dan heeft hij minder last van de hitte. Maar in de winter moet je die deken juist aanbrengen onder hem. Dan bescherm je hem tegen kou uit de grond.”
Allemaal zaken die Plücker heeft geleerd bij een realistische oefening. Wat haar vooral bevalt, is de aansluiting bij de praktijk. “Je kunt oefenen met een vuurkolf op een parkeerterrein. Maar als medewerkers vooral aan het werk zijn in meterkasten, zullen ze daar niet zo veel aan hebben. Dan moet je gericht oefenen met zo’n meterkast, en wel zo dat de details kloppen. Want als zo’n meter verkeerd is gemonteerd, zullen die vakmensen daar voortdurend over vallen. Aan de andere kant: als alle details kloppen, is deze manier van leren uiterst effectief. Denk maar aan het 70-20-10-model. We leren slechts 10% in theoriezalen, 20% door feedback en 70% door de praktijk.”

Per ontruiming heb je andere risico’s

Realistische oefeningen zijn in te zetten bij alle vaardigheden en op alle mogelijke locaties. Volgens Welbergen is het aantal scenario’s nog groter dan je zou denken. “Neem ontruimingen. Bij een brand moeten de mensen in een pand zo snel mogelijk naar buiten. Sterker nog, de tijdsdruk is zo groot dat mensen al hun persoonlijke bezittingen moeten achterlaten. Maar bij een bommelding ligt dat anders. Dan moeten mensen hun spullen juist meenemen, want elke achtergebleven tas is voor de explosievenopruimingsdienst een verdacht object. Per ontruiming zie je dus weer andere risico’s.”

Ga eens oefenen met de buren

Welbergen ziet het als zijn taak om alle verschillende risico’s aan de oppervlakte te krijgen. “Wij baseren ons scenario natuurlijk op de RI&E. Maar niet iedereen begrijpt of leest die RI&E altijd even goed. Bij kantoorpanden aan een snelweg zien mensen juist die snelweg over het hoofd. Ook kom je vaak tegen dat werkgevers niet precies de activiteit kennen van de buren. Grenst jouw rustige kantoor aan een magazijn vol vuurwerk, dan is het misschien toch verstandig om dat risico mee te nemen. En wellicht een oefening te houden samen met die buurman.”

Eric-Frank Welbergen | adviseur Consultancy & Training bij Falck Prevention

 

> Dit is een korte samenvatting van het artikel ‘Blind naar de nooduitgang’ van Peter Passenier. Lees het volledige artikel in Vakblad Arbo.

image_pdf

Deel dit bericht via:


    One comment

    1. Mooi artikel , drie jaar geleden hebben wij deze stap gemaakt. Deelnemers aan de BHV cursus zijn laaiend enthousiast. reanimeren midden in een fabriek met alle geluiden , geuren en gevaren is toch anders dan in een buurthuis in een lokaaltje. Ook kun je bij oefeningen de eigen gevaren toevoegen aan de standaard dingen als eigen veiligheid e.d. Samen met Med. Prevent maken we vooraf scenario’s die voor onze locatie realistisch zijn en gebruiken ze als basis voor de opleidingen en oefeningen . Is LEUK en LEERZAAM !!