Home > Veiligheid > Veiligheidsgedrag: wie heeft de joker?

Veiligheidsgedrag: wie heeft de joker?

19-02-2016

joker2_133806017

Duurzame veiligheidscultuur gaat in essentie over het collectief veiligheidsgedrag binnen een organisatie. Tal van factoren zijn hierop van invloed. Maar de belangrijkste vraag is misschien wel: wie heeft de joker?

Een van de factoren die de collectieve veiligheidscultuur bepalen zijn de prikkels die directie en management uitsturen. Een andere de directe feedback die mensen op de werkvloer krijgen. Wat veel organisaties vergeten, is dat de context waarbinnen medewerkers aan de slag zijn het gedrag in belangrijke mate vormt. En die context is bij voorkeur een context op mensenmaat.

Context op mensenmaat

Denkend aan het veiligheidsgedrag van medewerkers ontkom je niet aan het zogenoemde kuddegedrag. Mensen handelen nu eenmaal anders in een groep dan als individu. Groepsgedrag wordt in gang gezet door een kleine minderheid binnen de groep. Die kleine minderheid kenmerkt zich door andere dan de conventionele karakteristieken. De impact van die minderheid valt toe te schrijven aan bepaalde sterk ontwikkelde emotionele en eerder onconventionele kwaliteiten. De vraag die dat oproept is: hoe herkennen we de persoon met de joker en hoe spannen we hem voor onze veiligheidskar? Het is logisch dat u deze vraag stelt. U bent immers begaan met de veiligheid en gezondheid van uw medewerkers. Van daaruit geeft u sturing aan fundamentele veranderingen. Niet in het minst aan gedragsveranderingen.

De informele leider

De informele leider is niet altijd de hoogste in rang binnen de hiërarchie of de primus van de klas op grond van vakinhoudelijke competenties. Evenmin is hij degene met de langste staat van dienst of met de sterkste babbel. Het kan met allerlei zaken te maken hebben, maar de informele leider is er wel. Voor een leidinggevende of veiligheidskundige is dat één van de eerste dingen die hij moet ontdekken binnen een team. Het is een absolute randvoorwaarde. Want zonder te weten wie de joker heeft, oftewel wie de informele leider is, is het nagenoeg onmogelijk om samen met het team de veiligheidsambities waar te maken.

Wie is het?

Dat is eigenlijk niet zo moeilijk. Wanneer de informele leider een voorstel formuleert, luistert iedereen en wordt datzelfde voorstel vrij snel door de groep aanvaard. Als je de overige medewerkers vraagt wie ze het meeste respecteren, noemt nagenoeg iedereen juist deze persoon. Bovendien heeft de informele leider weinig vijanden – alhoewel er altijd wel een paar teamleden op de loer liggen om zijn rol over te nemen.

Strategie bepalen

Eigenlijk zijn er maar twee strategieën om uit te kiezen: (1) maak de informele leider tot je bondgenoot of (2) zoek de confrontatie.
De eerste strategie is veruit de meest aantrekkelijke. Want de informele leider kan zorgen voor jouw succes door de rest van de groep op sleeptouw te nemen. Maar dat blijkt niet altijd mogelijk. Een informele leider is immers vaak een vrije geest die zegt wat hij denkt. Betrek de informele leider niet enkel bij de marsroute. Integendeel, neem hem ook mee in uw dilemma’s. Vraag hem om raad en volg regelmatig zijn adviezen op. Door de impact van een informele leider op de juiste manier in te zetten, creëert u een soort vliegwiel voor het hele team.

Informele posities

Verandering verspreidt zich door middel van imitatie. Gedrag is nu eenmaal besmettelijk. Uw allereerste opdracht bestaat erin om die personen te vinden die het meeste effect hebben op de rest van de groep. Vervolgens moet u zo snel mogelijk te weten komen welke positie die informele leider inneemt ten opzichte van uw ambities om een duurzame veiligheidscultuur te bouwen.  En u moet weten wat de mate van vertrouwen is tussen u en de informele leider. Pas dan kunt u uw strategie verder handen en voeten geven.

Dit is een bewerkte tekst uit het nieuwe boek ‘Duurzame veiligheidscultuur: het spel en de knikkers’ van Willy Wastyn.

 

> Meer weten? Neem op 10 maart 2016 deel aan The Safety Summit, belevingsevenement rond duurzame veiligheid, op 10 maart 2016 in de Waagnatie in Antwerpen.  Deelnemers ontvangen een gratis exemplaar van Wastyns boek. Schrijf u nu in.

> Alles uit uw team halen? In het boek Crew Resource Management leest u hoe u dit slim aanpakt.

image_pdf

Deel dit bericht via:


    9 comments