Home > Duurzame inzetbaarheid > Werkdruk en ons blinde brein

Werkdruk en ons blinde brein

17-10-2016

blindbrein_369924926

Te hoge werkstress danken we onbedoeld grotendeels aan onszelf, blogde ik vorige week. Ik bedoelde daarmee dat onze hersenen toenemende werkdruk niet onderkennen of er te weinig mee doen.

Drie breinprincipes spelen daarbij een hoofdrol. Deze week: ons onvermogen om langzame verandering te registreren.

Laten we beginnen op een arbocongres van vorig jaar. Neuropsycholoog prof. Erik Scherder schotelt ons een leuk experiment voor. Tweehonderd deelnemers kijken aandachtig naar een landschapsfoto waarop een groen grasveld langzaam in bruine steen verandert. Wat denkt u, hoeveel mensen zien het?

Onze hersenen kunnen langzame verandering niet zien

In mijn vorige blog (u kunt die hier lezen) vroeg ik u ook naar het zien van verandering: “Wanneer ziet u zichzelf ouder worden?” Als ik uw reacties samenvat: u weet dat u ouder wordt en u kunt dat zien, bijvoorbeeld op foto’s. We zien dan het verschil tussen twee momentopnames. Maar de verandering zelf? Hoewel er van dag tot dag iets veranderd moet zijn, zagen we dat niet.

Dat komt door onze hersenen. Die kunnen langzame verandering niet zien. Evolutie heeft dat zo bepaald; roofdieren hielden erg van onze voorouders die vooral langzame verandering zagen. Ons brein specialiseerde in snelle verandering en dat heeft, naast overleven, nog meer prettige kanten. Het geeft bijvoorbeeld rust als je niet alle verandering ziet. Maar juist bij stress en werkdruk kan het behoorlijk funest uitwerken.

Als je stress en werkdruk niet ziet, heb je het niet door en doe je er niets mee

Druk en stress sluipen ongemerkt ons leven binnen

Want als je het niet ziet, heb je het niet door en doe je er niets mee. Zo kunnen we er lang onwetend van zijn dat druk en stress ons werk en leven binnensluipen. Omstanders zien het wellicht wel en dan vooral de mensen die je niet dagelijks ziet. Maar zelf heb je het niet door. Zelfs als er een schok aan voorafging missen we vaak toch de daarop volgende sluipende verandering.
Neem ons op het arbocongres. We scoorden nul. Niemand zag de verandering. Ongeloof in de zaal sloeg om in onthutsing toen Scherder ter bewijs in één klik gras in steen veranderde. Hoe hadden we dat kunnen missen!

Voor zelfregie moeten we situatie herkennen als urgent

Dat heeft naar mijn mening grote relevantie. Ik geloof sterk in zelfregiemethoden om werkstress om te buigen. Dan moet je de situatie echter wel herkennen als urgent. Met trucs kunnen we onze hersenen daarbij helpen. Denk aan momentvergelijkingen, externe feedback of het maken van een ‘versnelde film’. Maar wilt u iets met werkdruk in uw organisatie? Houd er dan niet alleen rekening mee dat wij mensen langzame verandering niet kunnen zien. Hou er ook rekening mee dat we daar nog veel slechter in zijn dan we zelf denken.

Onze breinblindheid oplossen helpt ons op weg. De breinhobbel die we dan tegenkomen is ‘cognitieve dissonantie’ en hoe deze ons handelen remt. Daarover volgende week meer en mijn vraag aan u is alvast: “Hoe vaak hoort u op uw werk de woorden ‘eigenlijk’ of ‘zou moeten’?

Tot volgende week! Download hier de nieuwe gratis whitepaper over Werkdruk

 

Pepijn Nicolas | directeur van Spinner.to, helpt organisaties in verandering. Als partner in De Goede Praktijk (netwerk voor gezond en veilig werken) ontwierp hij een doe-het-zelfmethode voor de aanpak van werkdruk in het onderwijs.

> PSA beperkt zich niet tot één sector. Wilt u actief werken aan werkdruk? Doe mee aan de bootcamp Werkdruk. Pepijn Nicolas is dagvoorzitter tijdens deze bootcamp.
image_pdf

Deel dit bericht via: